Cartref > Prosiectau >

Olion traed Mesolithig Lydstep 2010

Gwnaed rhai o’r darganfyddiadau mwyaf eithriadol a gaed hyd yma o’r cyfnod Mesolithig diweddar yn Lydstep, Sir Benfro, sy’n rhoi cipolwg prin i ni o’r rhod cynhanesyddol yn troi. Ym 1917, canfuwyd ysgerbwd mochyn, yn dyddio’n ôl rhyw 6,300 mlynedd, yn sownd o dan foncyff coeden, gyda blaenau dau bigyn fflint wedi torri yn ei wddf. Ymddengys iddo ddianc rhag ei helwyr, cyn marw o’i anafiadau yn ddiweddarach yn niogelwch y goedwig. Er i esgyrn anifeiliaid gael eu darganfod a’u hadfer o sawl dyddodiad yn ymwneud â’r fforestydd a foddwyd, prin iawn yw’r cyswllt uniongyrchol â hela.

Gwnaed darganfyddiadau cyffrous pellach yn Lydstep yn 2010, pan gysylltodd un o’r trigolion lleol ag Ymddiriedolaeth Archeolegol Dyfed i adrodd bod olion traed ar y traeth nid nepell o’r lle y darganfuwyd ysgerbwd y mochyn. Cofnododd yr Ymddiriedolaeth olion carnau carw coch wedi goroesi ar wyneb dyddodiad mawn wedi caledu a arferai ffurfio gwely pwll bas yn y cyfnod Mesolithig diweddar. Roedd yno hefyd olion traed dynol, gan gynnwys plant, eu traed yn ddwfn yn y mawn fel pe baen nhw wedi sefyll yn amyneddgar yn eu hunfan – efallai fel rhan o helfa yn barod i gudd-ymosod yn y brwyn ger y man yfed?

Cofnodwyd yr olion traed gan yr Ymddiriedolaeth a CBHC yn ystod gwanwyn 2010, a cheir adroddiad llawn arnynt yn ystod 2011.


Mae Catrin Murphy, sy’n wyth mlwydd oed, yn sefyll ger olion traed plentyn tua’r un oed â hi, olion a oroesodd ers rhyw 6,000 o flynyddoedd

 

Adroddiad Lydstep (mewn ffurf PDF - yn agored mewn ffenestr newydd)

 

 

 

 

[cliciwch am rhestr y pynciau os nad yw'n bresennol]