Cartref > Prosiectau >

Mynwent Canoloesol Cynnar Sain Ffraid

Am sawl can mlynedd mae ymwelwyr i'r traeth yn Hafan Sain Ffraid wedi sylwi beddau ochr carreg yn cael eu dadorchuddio gan erydiad y clogwyn isel i'r gogledd o egwlys y plwyf. Dros pythefnos ym Mis Mawrth 2009, fe asewyd diogelwch dyfodol y safle a maint y fynwent. Fe ddarganfyddwyd pump bedd, rhai gyda ochrau carreg. Fe arolygwyd beth sy'n bosib yw ffin y fynwent a sylfaen beth efallai yw eglwys a siaradwyd amdani mewn hen ddogfennau.

 


Gwirfoddolwyr lleol yn cymeryd rhan yn y cloddiad.

Yn dilyn gwerthusiad o’r safle yn 2009, cynhaliwyd cloddiad mwy o faint dros bedair wythnos ym mis Mawrth a mis Ebrill 2011. Cloddiwyd dros 35 o feddau. Roedd cadwraeth esgyrn yn wael ar y cyfan; roedd rhai beddau heb ddim esgyrn, ac mewn eraill cafwyd darnau o benglogau a dannedd yn unig. Er hynny, roedd rhai claddedigaethau wedi cadw’n well. Y gobaith yw y bydd y deunydd a adferwyd yn rhoi rhagor o dystiolaeth ar gyfer dyddio radio-carbon, ac o bosibl deunydd ar gyfer dadansoddi isotop sefydlog. Roedd y fynwent yn ymddangos yn wahanol o ran cymeriad i safleoedd mynwent eraill a gloddiwyd yn ddiweddar yn y rhanbarth ac, yn dilyn dadansoddiadau arbenigol o’r deunydd ysgerbydol dynol ac o gymeriad y claddedigaethau, bydd y canlyniadau’n darparu gwybodaeth ddefnyddiol ar gyfer cymharu gyda safleoedd eraill a archwiliwyd fel rhan o Brosiect Mynwentydd Canoloesol Cynnar Sir Benfro.

Cynhaliwyd y cloddiad gan staff Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed a gwirfoddolwyr o’r gymuned leol. Ariannwyd y prosiect gyda chymorth grant gan Cadw a PLANED a gyda chyfranogiad Archaeolegydd Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro.


Dyddiau cynnar yng nghloddiad Sain Ffraid yn 2011

 

Adroddiad terfynol Cloddiad Sain Ffraid mewn ffurf PDF (yn agored mewn ffenestr newydd)

 

Dyddiadur Cloddio Sain Ffraid 2011

 

 

 

[cliciwch am rhestr y pynciau os nad yw'n bresennol]