Cartref > Prosiectau >

Felin Wlân Drefach Felindre

Drefach Felindre Woollen Mill

Mae Amgueddfeydd ac Orielau Cymru yn adolygu un o'u prif safleoedd, sef Amgueddfa'r Diwydiant Gwlân yn hen Ffatri'r Cambrian, Drefach Felindre, Ceredigion.

Mae’r prosiect yma yn rhan o’r adolygiad hwnnw. Ei bwriad yw gwneud arolwg newydd o adeiladau’r ffatri, cofnodi hanes yr adeiladau ac asesu dylanwad y gwaith ar y pentref a’r cymunedau cyfagos. Ochr yn ochr â dulliau arferol arolwg archaeolegol, ymgymerwyd â dulliau llai confensiynol i’r archaeolegydd, sef cofnodi hanes llafar a chofnodi’r hen graffiti sy’n britho’r gwelydd y tu mewn i’r ffatri.

grafitti

Gall cofnodi hanes llafar rhai o gyn-weithwyr y ffatri gwlân, a thrigolion eraill y pentref taflu goleuni ar bwysigrwydd y Felin a’r diwydiant gwlân yn ystod y 19eg ganrif - cyfnod pan adnabuwyd y fro fel “Huddersfield Cymru.”

Yn yr un modd, gall gofnodi’r graffiti gwella ein dealltwriaeth o’r ffyrdd yr oedd gweithwyr yn y ffatri yn ymateb i’r adeiladau ac i’w gilydd. Gellir rhannu’r graffiti i mewn i nifer o wahanol categorďau: yn ymwneud â’r adeiladau (dyddiau ar drawstiau, arwyddion seiri coed); yn ymwneud ag agweddau technegol (darluniau o beiriannau, rhestrau o wybodaeth, rhifau stoc); personol (enwau, llythrennau cyntaf a dyddiadau, darluniau). Y gobaith yw, pan fydd y gwaith yma wedi ei gwblhau, y bydd yn bosibl i weld patrymau yn y ffordd y mae’r graffiti yn ymddangos trwy’r adeiladau i helpu dadansoddi’r ffordd yr oedd pobl yn symud trwy’r ffatri a’n galluogi ni i ddeall y bobl oedd yn gweithio’r peiriannau yn well.

Cyswllt prosiect: Ken Murphy - k.murphy@dyfedarchaeology.org.uk

 

 

 

[cliciwch am rhestr y pynciau os nad yw'n bresennol]